รายจ่ายต้องห้าม จ่ายจริงแต่หักภาษีไม่ได้ พร้อมเพดานสี่ตัวที่ต้องจำ

ทุกปีจะมีลูกค้าอย่างน้อยหนึ่งรายที่ถามทีมเราด้วยน้ำเสียงงงจริง ๆ ว่า "กำไรทางบัญชีปีนี้ 800,000 ทำไมกำไรทางภาษีขึ้นไป 1,200,000"

คำตอบอยู่ที่คำเดียวคือ รายจ่ายต้องห้าม — เงินที่จ่ายออกไปจริง มีใบเสร็จจริง บันทึกในงบจริง แต่กฎหมายไม่ให้เอามาหักในการคำนวณกำไรสุทธิ ส่วนต่าง 400,000 บาทในตัวอย่างข้างบน ถ้าเสียภาษีอัตรา 20% หมายถึงภาษีเพิ่ม 80,000 บาท

รายการเหล่านี้อยู่ในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี ซึ่งมี 20 อนุมาตรา บทความนี้เลือกเฉพาะรายการที่ SME เจอจริงในงบทุกปี พร้อมตัวเลขเพดานที่ต้องจำ

หกรายการที่ทำให้ SME ถูกบวกกลับมากที่สุด

(3) รายจ่ายส่วนตัวและการให้โดยเสน่หา

รายการยอดฮิตอันดับหนึ่งคือค่าใช้จ่ายของกรรมการที่ปนมากับของบริษัท ค่าน้ำมันรถส่วนตัว ค่าโทรศัพท์บ้าน ค่าเทอมลูก ค่าท่องเที่ยวครอบครัว

อนุมาตรานี้ยังคุมเรื่องบริจาคด้วย และมีเพดานที่ต้องจำ

• รายจ่ายเพื่อการกุศลสาธารณะหรือเพื่อการสาธารณประโยชน์ — หักได้ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ

• รายจ่ายเพื่อการศึกษาหรือเพื่อการกีฬา — หักได้ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ เป็นคนละวงกับข้างบน

• เงินบริจาคให้พรรคการเมือง — ไม่เกิน 50,000 บาท

บริจาคเกินเพดานไม่ผิดกฎหมาย แต่ส่วนเกินหักภาษีไม่ได้ กิจการที่กำไรน้อยแต่บริจาคเยอะจึงมักเจอส่วนเกินก้อนใหญ่โดยไม่รู้ตัว

(4) ค่ารับรอง เฉพาะส่วนที่เกินหลักเกณฑ์

ค่าเลี้ยงรับรองลูกค้าหักได้ แต่มีเพดานตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 222

• ไม่เกิน 0.3% ของยอดรายได้ หรือของทุนที่ชำระแล้ว ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชี แล้วแต่จำนวนใดจะมากกว่า

• และรวมทั้งหมดต้องไม่เกิน 10,000,000 บาทต่อรอบบัญชี

• ค่าสิ่งของที่ให้แก่ผู้รับการรับรอง ไม่เกินคนละ 2,000 บาทในแต่ละคราว

ลองคิดตามจริง กิจการที่มีรายได้ 20 ล้านบาทและทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 1 ล้านบาท เพดานค่ารับรองคือ 0.3% ของ 20 ล้าน เท่ากับ 60,000 บาททั้งปี ถ้าเลี้ยงลูกค้าไป 150,000 บาท ส่วนเกิน 90,000 บาทถูกบวกกลับทั้งหมด

(5) รายจ่ายที่มีลักษณะเป็นการลงทุน

เส้นแบ่งอยู่ที่ ซ่อมแซมให้คงสภาพเดิม หักได้เป็นรายจ่ายทันที แต่ ต่อเติม เปลี่ยนแปลง ขยายออก หรือทำให้ดีขึ้นกว่าเดิม ถือเป็นการลงทุน ต้องบันทึกเป็นทรัพย์สินแล้วทยอยหักค่าเสื่อมราคา

ตัวอย่างที่เจอบ่อย ทาสีสำนักงานใหม่ทั้งหมดเพราะสีเดิมลอก คือการซ่อมแซม แต่กั้นห้องเพิ่มสองห้องพร้อมติดแอร์ใหม่ คือการลงทุน กิจการที่ลงเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในปีเดียวจะถูกบวกกลับ แล้วให้ทยอยหักในปีถัดไปแทน

(6) เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม ค่าปรับอาญา และภาษีเงินได้นิติบุคคล

ทั้งสี่อย่างนี้อยู่ในอนุมาตราเดียวกัน และเป็นข้อที่เจ็บสองต่อ จ่ายค่าปรับยื่นแบบล่าช้าไปแล้วหนึ่งครั้ง เงินก้อนนั้นยังเอามาหักภาษีไม่ได้อีก เท่ากับต้นทุนจริงของการยื่นช้าสูงกว่าตัวเลขค่าปรับที่เห็นบนใบเสร็จ ค่าปรับจราจรของรถบริษัทและค่าปรับผิดสัญญากับหน่วยงานรัฐก็อยู่ในกลุ่มนี้

(13) รายจ่ายที่ไม่ใช่เพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ

ข้อนี้เป็นข้อกว้างที่เจ้าหน้าที่ใช้บ่อยที่สุดเวลาเข้าตรวจ คำถามที่ต้องตอบให้ได้คือ รายจ่ายนี้เกี่ยวกับการหารายได้ของกิจการอย่างไร

จุดที่มักโต้แย้งกัน เช่น ค่าอบรมที่ไม่เกี่ยวกับงานของกิจการ ค่าสมาชิกสโมสรในชื่อกรรมการ ค่าเช่ารถหรูที่ใช้เฉพาะผู้บริหารโดยไม่มีบันทึกการใช้งาน

(18) รายจ่ายที่พิสูจน์ไม่ได้ว่าใครเป็นผู้รับ

อนุมาตราที่ทำให้บิลกองหนึ่งใช้ไม่ได้ ประเด็นไม่ได้อยู่ที่จ่ายจริงหรือไม่ แต่อยู่ที่พิสูจน์ผู้รับเงินได้หรือไม่ เราเขียนเรื่องนี้ไว้ละเอียดแล้วที่ บิลเงินสดแบบไหนที่สรรพากรยอมรับ

สองเพดานเรื่องรถยนต์ที่ต้องจำให้ขึ้นใจ

รถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน มีข้อจำกัดพิเศษที่รถกระบะและรถบรรทุกไม่มี

ค่าเสื่อมราคา — ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145 หักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาได้จากมูลค่าต้นทุน เฉพาะส่วนที่ไม่เกิน 1,000,000 บาท

ซื้อรถ 3,000,000 บาท หักค่าเสื่อมได้จากฐาน 1,000,000 บาทเท่านั้น อีก 2,000,000 บาทไม่มีวันกลายเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีเลยตลอดอายุการใช้งาน

ค่าเช่า — ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 315 ประกอบมาตรา 65 ตรี (20)

• เช่ารายเดือน ส่วนที่เกิน 36,000 บาทต่อคันต่อเดือน เป็นรายจ่ายต้องห้าม

• เช่ารายวัน ส่วนที่เกิน 1,200 บาทต่อคันต่อวัน เป็นรายจ่ายต้องห้าม

ข้อยกเว้นของเรื่องค่าเสื่อมมีเฉพาะรถที่มีไว้ใช้ในกิจการให้เช่ารถยนต์โดยเฉพาะ และรถต้นแบบเพื่อการวิจัยพัฒนา นี่คือเหตุผลที่คำถาม "ควรซื้อรถในนามบริษัทไหม" ต้องคิดจากเพดานนี้ก่อน ไม่ใช่คิดจากภาษีซื้อ VAT อย่างเดียว

บทลงโทษเมื่อถูกบวกกลับ

• เบี้ยปรับ 1 เท่า ของภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม กรณียื่นแบบแล้วแต่แสดงรายการไม่ถูกต้อง (มาตรา 22)

• เบี้ยปรับ 2 เท่า กรณีไม่ได้ยื่นแบบเลยแล้วถูกประเมิน (มาตรา 26)

• เงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องเสีย โดยไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องเสีย (มาตรา 27)

• และวนกลับมาที่ข้อ (6) — เบี้ยปรับและเงินเพิ่มที่จ่ายไปเป็นรายจ่ายต้องห้ามซ้ำอีกชั้น

เบี้ยปรับและเงินเพิ่มขอลดหรืองดได้ตามระเบียบที่กรมสรรพากรกำหนด แต่เป็นดุลยพินิจ ไม่ใช่สิทธิ

สี่รายจ่ายที่หักได้ 2 เท่า และยังใช้ได้ในปี 2569

ในทางกลับกัน กฎหมายก็ให้สิทธิหักเพิ่มกับรายจ่ายบางประเภท ที่ทีมเราตรวจแล้วว่ายังใช้ได้ในปี 2569

1. ค่าลงทุนและค่าบริการระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt และ e-Withholding Tax — หักได้ 2 เท่า ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 ตามข่าวประชาสัมพันธ์กรมสรรพากร ฉบับที่ 14/2569 รายละเอียดอ่านต่อที่ บทความ e-Tax Invoice

2. ค่าฝึกอบรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน — หักได้ 2 เท่า ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 437

3. ค่าจ้างผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป — หักได้ 2 เท่า ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 639 โดยค่าจ้างที่ใช้สิทธิต้องไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือนต่อคน และจำนวนผู้สูงอายุที่ใช้สิทธิไม่เกิน 10% ของจำนวนลูกจ้างทั้งหมด

4. ค่าจ้างคนพิการ — หักได้ 2 เท่า ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 499 และค่าจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 519

ข้อควรระวังที่ต้องพูดตรง ๆ — มาตรการหักเพิ่มหลายตัวที่ยังเห็นในบทความตามอินเทอร์เน็ตหมดอายุไปแล้ว เช่น มาตรการค่าจัดอบรมสัมมนาในประเทศตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 801 ซึ่งสิ้นสุด 15 ธันวาคม 2568 และยังไม่พบประกาศต่ออายุ ก่อนใช้สิทธิทุกครั้งควรตรวจสถานะกับกรมสรรพากร เพราะการหักเพิ่มโดยที่สิทธิหมดอายุแล้ว จะกลายเป็นรายจ่ายต้องห้ามพร้อมเบี้ยปรับ

เช็กลิสต์ก่อนปิดงบ

• แยกบัญชีธนาคารส่วนตัวออกจากบัญชีบริษัทให้เด็ดขาด ไม่ใช้บัญชีเดียวปนกัน

• ใบเสร็จทุกใบต้องเป็นชื่อบริษัท ไม่ใช่ชื่อกรรมการ

• คำนวณเพดานค่ารับรองไว้ตั้งแต่ต้นปี แล้วคุมยอดระหว่างทาง ไม่ใช่มารู้ตอนปิดงบ

• แยกรายการซ่อมแซมกับรายการต่อเติมออกจากกันตั้งแต่ตอนบันทึก

• ถ้ามีรถยนต์นั่งในทะเบียนทรัพย์สิน ตรวจว่าฐานค่าเสื่อมถูกจำกัดไว้ที่ 1,000,000 บาทแล้วหรือยัง

• เก็บใบเสร็จค่าลงทุนระบบอิเล็กทรอนิกส์และค่าฝึกอบรมแยกแฟ้ม เพราะเป็นฐานของสิทธิหัก 2 เท่า

สรุป

รายจ่ายต้องห้ามไม่ใช่เรื่องของการทำบัญชีผิด แต่เป็นเรื่องที่กฎหมายตั้งใจกันไว้ตั้งแต่ต้น สิ่งที่ทำได้คือรู้เพดานล่วงหน้าแล้ววางแผนภายในกรอบ ไม่ใช่มาแก้ตอนผู้สอบบัญชีบวกกลับให้

ตัวเลขสี่ตัวที่ควรจำ — 0.3% และ 10 ล้าน สำหรับค่ารับรอง 2% สำหรับบริจาค 1 ล้าน สำหรับฐานค่าเสื่อมรถยนต์นั่ง และ 36,000 กับ 1,200 สำหรับค่าเช่ารถยนต์นั่งรายเดือนและรายวัน

ทีมงาน STA ตรวจรายการเหล่านี้ให้ลูกค้าระหว่างปี ไม่ใช่รอถึงตอนปิดงบ เพราะเมื่อรอบบัญชีปิดแล้ว ตัวเลขถูกล็อกทันที ดู บริการรับทำบัญชีรายเดือน หรือ ขอใบเสนอราคา

อ่านต่อเรื่องการใช้สิทธิที่กฎหมายให้ไว้ให้ครบ ได้ที่ SME ลดภาษีถูกกฎหมายได้ทางไหนบ้าง

แหล่งอ้างอิง

• ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี รายการที่ไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย — กรมสรรพากร

• กฎกระทรวง ฉบับที่ 143 และฉบับที่ 222 เรื่องค่ารับรอง — ฉบับ 143 · ฉบับ 222

• พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145 ค่าเสื่อมราคารถยนต์นั่ง — กรมสรรพากร

• พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 315 ค่าเช่ารถยนต์นั่ง — กรมสรรพากร

• เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีเงินได้นิติบุคคล — กรมสรรพากร

• ข่าวประชาสัมพันธ์กรมสรรพากร ฉบับที่ 14/2569 — กรมสรรพากร

หมายเหตุ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ การพิจารณาว่ารายจ่ายรายการใดเป็นรายจ่ายต้องห้ามขึ้นกับข้อเท็จจริงและหลักฐานของแต่ละกิจการ ควรตรวจสอบกับผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากรก่อนนำไปใช้